Hydrogeologiczne wiercenie badawcze w Płocku

Wiercenie badawcze wykonano dla Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie; Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska; Zakładu Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej. Nadzór naukowy sprawował prof. dr hab. Stanisław Witczak – hydrogeolog, krajowy autorytet w problematyce dotyczącej migracji zanieczyszczeń w wodach podziemnych. Wykonane wiercenie umożliwiło pobranie próbek pierwotnych wód porowych, w bardzo trudnych warunkach hydrogeologicznych, dla wykonania badań izotopowych.

Idea wykonanych prac badawczych
Wiek wody podziemnej to określenie umowne oznaczające czas, jaki upłynął od infiltracji wody atmosferycznej. Badania zawartości w wodach podziemnych radionuklidów – w tym przypadku trytu – pozwalają określić wiek wody podziemnej na podstawie okresu półtrwania tego radionuklidu. Tryt – 3H to promieniotwórczy izotop wodoru, który powstaje w górnych warstwach atmosfery w wyniku oddziaływania promieniowania kosmicznego na azot lub podczas próbnych eksplozji jądrowych. Tryt ulega przemianie - przechodząc w trwały izotop helu 3He, a jego okres półtrwania wynosi 12,26 lat. Rola trytu w określaniu wieku wód zmniejsza się z każdym rokiem wraz z rozpadem wielkich ilości tego radionuklidu, jakie dostały się do wód podziemnych w związku z próbami jądrowymi dokonywanymi w atmosferze w początku lat sześćdziesiątych XX wieku. Jest on przydatny jako sztuczny znacznik wód podziemnych. Pomiar polega na oznaczeniu zawartości trytu w wodach porowych glin oddzielających poziomy wodonośne. Wykrycie w badanych wodach infiltracyjnych profilu gruntowego piku odpowiadającego maksymalnemu stężeniu trytu odpowiada w przybliżeniu rokowi 1960. Jest to zarazem maksymalna głębokość, na którą mogły infiltrować wody atmosferyczne pochodzące z tego roku. Głębokość penetracji ewentualnych zanieczyszczeń niekonserwatywnych (nie ulegających sorpcji) powinna być mniejsza. Wody starsze od 1960 roku powinny być pozbawione trytu.
Wykonane badania pozwoliły ocenić głębokości penetracji wód infiltrujących przez grunty do użytkowej warstwy wodonośnej i miały istotne znaczenie dla oceny głębokości migracji zanieczyszczeń na obszarze dużego zakładu przemysłowego.